288. Wees gerust: alleen jullie religie is de enige ware!

Actualiteit - Israël-Palestina conflict - Religie/Geloof - Wraak

 

Israël is niet saai

Je kunt veel zeggen over Israël, maar Israël is niet saai. Regelmatig komt het land in het nieuws, dan wel door het opnieuw doodschieten van ongewapende Palestijnse demonstranten (waaronder kinderen en journalisten) dan wel door een nieuwe poging van premier Benjamin Netanyahu om de wereld ervan te overtuigen dat Iran toch echt bezig is met het ontwikkelen van een atoombom.
Dat laatste zou me waarschijnlijk moeten verontrusten, maar eerlijk gezegd doet het me helemaal niets. Een wereld waarin Rusland, Verenigde Staten, Frankrijk, China, Groot-Brittannië, Frankrijk, Pakistan, India, Noord-Korea en Israël officieel kernbommen hebben (al heeft Israël dat over zichzelf nooit officieel erkend), lijkt me al verontrustend genoeg. De ene leider is nog gestoorder dan de andere, wat ironisch genoeg dan ook meteen weer geruststellend is, aangezien dat nodig is om de boel weer een beetje in evenwicht te houden.

De leider die ooit zo gek is om op de knopjes te gaan drukken, weet in elk geval dat hij daarmee zijn eigen (en - voor hem persoonlijk een klein detail - dat van zijn burgerbevolking) graf graaft. Dus wat dat betreft kan Iran daar ook nog wel bij, al zal Israël daar iets anders over denken.
Toch komt het nieuws uit Israël dat mij in de afgelopen periode het meest is opgevallen niet van premier Netanyahu maar van een beroemde Amerikaanse actrice.

 

Trots op Israëlische afkomst

Actiefilms zijn niet mijn favoriete genre maar soms springt er eentje tussenuit die ik echt goed vind. Zo is de ontroerende actiefilm “Léon” uit 1994 mij altijd bijgebleven en dat komt voor een groot deel door het geweldige spel van een twaalfjarig meisje: Natalie Portman.
Inmiddels uitgegroeid tot een grote filmster kwam dezelfde Natalie Portman vorige week in het nieuws toen ze aankondigde niet naar Israël te zullen komen voor het in ontvangst nemen van de prestigieuze "Genesis Prize", een prijs die jaarlijks wordt uitgereikt aan “buitengewone individuen die een inspiratie vormen voor de volgende generatie Joden vanwege hun uitstekende professionele prestaties en toewijding aan de Joodse waardes en het Joodse volk.”
Geboren in Jeruzalem als Neta-Lee Hershlag verhuisde de Joodse Portman een paar jaar later met haar ouders naar de Verenigde Staten. Portman, die bekend staat als een uitermate intelligente en sociaal zeer betrokken vrouw (zo is ze veganist en steunt ze diverse goede doelen), heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat ze trots is op haar Israëlische afkomst en dubbele nationaliteit. Om die reden heeft ze de ontwikkelingen in haar geboorteland dan ook altijd nauwlettend gevolgd, én steeds kritischer. Zo liet Portman in 2015 weten ontdaan en teleurgesteld te zijn over de herverkiezing van premier Benjamin Netanyahu die ze onder andere racisme verwijt.

 

Motivatie Portman

Het besluit van Portman om de Genesis Prijs te weigeren, is ingegeven door recente gebeurtenissen in Israël die haar extreem verontrusten. Hierdoor voelt zij zich ongemakkelijk bij deelname aan publieke activiteiten in Israël en kan ze deelname aan de plechtigheid niet in overeenstemming brengen met haar geweten, aldus een woordvoerder van Portman.
Op haar instagram-account verwoordde Natalie Portman zelf haar motivatie om de prijs niet in ontvangst te nemen als volgt:

“My decision not to attend the Genesis Prize ceremony has been mischaracterized by others. Let me speak for myself. I chose not to attend because I did not want to appear as endorsing Benjamin Netanyahu, who was to be giving a speech at the ceremony. By the same token, I am not part of the BDS movement (Boycott, Disvestment and Sactions - een wereldwijde beweging die oproept tot vreedzaam verzet tegen Israël vanwege schendingen van mensenrechten tegenover de Palestijnse bevolking) and do not endorse it. Like many Israelis and Jews around the world, I can be critical of the leadership in Israel without wanting to boycott the entire nation. I treasure my Israeli friends and family, Israeli food, books, art, cinema, and dance. Israel was created exactly 70 years ago as a haven for refugees from the Holocaust. But the mistreatment of those suffering from today’s atrocities is simply not in line with my Jewish values. Because I care about Israel, I must stand up against violence, corruption, inequality, and abuse of power. Please do not take any words that do not come directly from me as my own. This experience has inspired me to support a number of charities in Israel. I will be announcing them soon, and I hope others will join me in supporting the great work they are doing.”

 

Verongelijkte kleuters

Natuurlijk zou Israël Israël niet zijn geweest als het land niet furieus op dit goed onderbouwde en verwoorde besluit van Portman zou hebben gereageerd. En aldus geschiedde. Diverse vooraanstaande Israëlische politici van de Likud-partij van Netanyahu reageerden als een stel verongelijkte kleuters. Zo waren ze onder andere van mening dat Portman als rijp fruit in handen van BDS-activisten was gevallen, dat ze de kant had gekozen van diegenen “die het succes en de miraculeuze wedergeboorte van Israël als een duister verhaal voorstellen” en dat ze was beïnvloed door de campagne van desinformatie en leugens over Gaza door de terroristen van Hamas.
Uiteraard werd ook nog het voorstel gedaan om het Israëlische paspoort van Portman in te trekken. Het enige wat er nog aan ontbrak was een Trump-achtige tweet van Netanyahu waarin hij liet weten dat hij Natalie Portman toch altijd al een overschatte actrice had gevonden. 

 

Alleen jullie religie is de enige ware

Mijn God, ik word zo moe van Israël. En voor een ieder die nu zin heeft om mij te gaan beschuldigen van antisemitisme of anti-Israël of pro-Palestina gevoelens: leef je vooral uit, ik sta daar gelukkig boven. Net als de God van Israël overigens. Althans dat mag ik hopen. Waarbij ik er voor het gemak maar even van uitga dat Hij daadwerkelijk bestaat.
Nee, je kunt veel van mij zeggen maar als het gaat om religies maak ik echt totaal geen onderscheid of iemand nou een jood, een christen, een moslim, een palestijn, een boeddhist, een hindoe of whatever is. Ik bekijk alle religies even kritisch en als ik het met bepaalde dingen en vooral machtsbeluste leiders (en daar stikt het van, zowel binnen religies als daarbuiten) niet eens ben - en dat gebeurt nog al eens - dan maak ik graag gebruik van mijn vrijheid van meningsuiting. Ik vind de ene religie echt niet beter of heiliger dan de andere, al zullen de betreffende aanhangers daar heel anders over denken. Maar wees gerust hoor: alleen jullie religie is de enige ware, al die andere religies zijn gewoon verzinsels! 

 

Simson en Delila

Waar ik vooral door ben gefascineerd, is de wijze waarop (sommige) religieuze mensen zich vanuit hun geloofsbelijdenis gedragen en dan met name richting andersdenkenden. Nieuwsgierig als ik ben, vraag ik me altijd af of hun God blij zou zijn met wat zij in Zijn naam doen.
Zoals bijvoorbeeld in dat videofilmpje dat op 10 april in omloop verscheen waarin je kunt zien hoe Israëlische sluipschutters - na wat overleg met elkaar - een onbewapende Palestijnse demonstrant die rustig rondloopt van grote afstand een kogel door het hoofd schieten en vervolgens hard gaan juichen bij de voltreffer: “Wauw, wat een video! Son of a bitch! (…) Ren maar en haal hem weg (gericht tegen de Palestijnse omstanders). Natuurlijk filmde ik het. (…) Wat een geweldige video!”
Dat de betreffende soldaten die dit soort executies uitvoeren gesteund worden door de Israëlische leiders verbaast mij niets. Opvallend daarbij is wel dat hun Joodse normen en waarden totaal verschillend zijn van de Joodse normen en waarden van bijvoorbeeld een Natalie Portman waarin géén plaats is voor geweld, corruptie, ongelijkheid en machtsmisbruik. Fascinerend toch hoe binnen één en dezelfde religie de normen en waarden zo uiteenlopend en subjectief kunnen worden geïnterpreteerd…
Meest interessantere vraag is natuurlijk of de Joodse God - waarbij ik er nogmaals voor het gemak even van uitga dat Hij echt bestaat - ook zo in Zijn sas zal zijn met dit soort gewelddadige acties van het Israëlische leger. Zou deze God óók dolenthousiast “Yes!” hebben uitgeroepen op het moment dat die ongewapende Palestijn levenloos ter aarde stortte nadat hij op grote afstand een kogel door zijn hoofd gejaagd kreeg van een Israëlische soldaat?
Kijkend naar de prachtige doch behoorlijk gewelddadige en wraakzuchtige verhalen uit de Tenach en het Oude Testament zou dat niet eens ondenkbaar zijn. Was het tenslotte niet diezelfde God van de Joden die in mijn lievelingsverhaal Simson en Delila Simson nog één keer zijn kracht teruggaf om hem in de gelegenheid te stellen om duizenden Filistijnen om te brengen?

Wat dat betreft zie ik een grote overeenkomst tussen het huidige Israël en de behoorlijk wraakzuchtige God uit de Tenach en het Oude Testament: met beide valt niet te spotten.

 

Ik dank God op mijn blote knieën dat ik niet gelovig ben

Moraal van het verhaal: ik dank God op mijn blote knieën dat ik niet gelovig ben…

 

Tonko

Wil je reageren op deze column? Ik hoor graag jouw mening!
Klik onderaan dit blog op "(Geen) opmerkingen" en plaats je reactie. 

 

Natalie Portman in Léon (1994)

 

269. Wraak is nooit de weg naar vrede

Actualiteit - Israël - Palestina conflict - Relgie/Geloof - Wraak

 

Elor Azaria

Over het lot van de Israëlische soldaat Elor Azaria was van de week dan eindelijk de kogel door de kerk, al is dat hier wellicht een nogal ongelukkige uitdrukking om te gebruiken. Van de rechtbank kreeg Azaria een celstraf van achttien maanden opgelegd (een relatief lichte straf bij een eis van drie tot vijf jaar cel) voor het executeren van een gewonde Palestijnse soldaat. De zaak veroorzaakte veel ophef. Begin dit jaar deed de Israëlische premier Netanyahu op Facebook nog een oproep om Azaria gratie te verlenen.
Voor wie dit incident niets zegt: in maart 2016 werd in Hebron door Israëlische militairen een Palestijn gevangen genomen nadat deze met een mes had ingestoken op een Israëlische soldaat die hierbij lichtgewond raakte. Toen de Palestijnse gevangene zwaargewond en bewegingloos op zijn rug op straat lag, besloot Azaria de man van een afstand een kogel door het hoofd te schieten. Het incident werd toevallig gefilmd door een mensenrechtenorganisatie en ging de hele wereld over.

 

Nieuw land: Pais

Een minderheid in Israël maakt zich zorgen over dit soort executies en vindt het aldus terecht dat Azaria voor zijn daad een gepaste straf krijgt. Maar een grote meerderheid van de Israëliërs vindt Azaria juist een held vanuit de gedachtegang dat de beste Palestijnse terrorist een dode terrorist is.
Niet eerder schreef ik een column over het Israël-Palestina conflict en het eeuwenlange spanningsveld tussen de aldaar levende christenen, joden, moslims en Palestijnen, dus wordt het wel eens de hoogste tijd. Wel schreef ik ooit op een zelfgemaakte Kerstkaart de utopische wens uit dat er op een dag een nieuw land zou ontstaan in het Midden-Oosten: Pais (samenvoeging van PA-lestina en IS-raël).     
Laat ik om te beginnen alle betrokken partijen teleurstellen door duidelijk te maken dat ik in dit conflict geen enkele kant kies. Ik ben noch voor de Israëliërs (veelal joden), noch voor de Palestijnen (veelal moslims), noch voor de christenen en noch voor de overige moslims.
Mijn mening is vrij simpel: zo lang als de wraakzuchtige mentaliteit de overheersende mentaliteit zal blijven van alle betrokken partijen en hun leiders daar - waarbij men het dus de normaalste zaak van de wereld vindt om gevangen genomen vijanden ter plekke te executeren - zo lang zal vrede (laat staan de totstandkoming van het land Pais) een illusie zijn. 
De enige hoop op vrede in deze regio is dat er op een dag zowel in Israël als in Palestina als in omringende islamitische landen wijze leiders opstaan die handelen vanuit hun ratio/verstand in plaats van vanuit hun emotie. Waardoor ze op een dag tot één simpel besef komen: wraak is niet de weg naar vrede en zal dat ook nooit zal zijn. Vervolgens zal het voor deze wijze leiders de kunst zijn om deze boodschap overtuigend met elkaar uit te spreken en over te brengen op de meerderheid van hun achterban.

 

Joden en Palestijnen zijn genetisch nauw verwant aan elkaar

Eerlijk gezegd interesseert het mij persoonlijk ook helemaal niet wie in die regio recht denkt te hebben op welk gebied dan ook of wie daar denkt te weten wie gelijk heeft en wie niet en wie verantwoordelijk is voor de meeste doden etc.
Zoals voor wel meer van dit soort eeuwigdurende, zeer gecompliceerde conflicten geldt, valt ook in dit geval niet meer te achterhalen waar en wanneer het precies is misgegaan en wat er toen feitelijk is gebeurd. En wat dit alles helemaal tot een “mission impossible” maakt, is natuurlijk het gegeven dat we hier te maken hebben met een zeer grote groep gelovigen die hun “kennis” en theorieën haalt uit eeuwenoude heilige boeken. Boeken die wetenschappelijk en historisch gezien weinig betekenis hebben als het gaat om het achterhalen van feiten en waarheid.   
Pikant detail is dat er de laatste jaren steeds meer wetenschappelijke onderzoeken verschijnen die aantonen dat de aartsvijanden Joden en Palestijnen (tezamen met de Arabische Bedoeïenen, Druzen en Israëliërs) genetisch gezien nauw verwant aan elkaar zijn.
Dat dit soort onderzoeken gevoelig liggen, lijkt mij een understatement van jewelste. Het idee dat Joden en Palestijnen afstammen van dezelfde families uit het toenmalige Kanaän is voor beide groepen een gruwelscenario.
Interessant is de vraag wat voor gevolgen het voor vredesoverleg in de nabije toekomst zou hebben als zou blijken dat bijvoorbeeld premier Netanyahu en Mahmoud Abbas, president van de Palestijnse gebieden, gewoon dezelfde voorouders hebben. Al moet het voor beide groepen natuurlijk nou ook weer niet als een enorme schok overkomen als blijkt dat niet alleen zij, maar eigenlijk gewoon alle mensen van elkaar afstammen en dus in feite één grote familie vormen. Grappig genoeg is dat iets waar de meeste (monotheïstische) gelovigen en (wetenschappelijke) atheïsten het wél met elkaar over eens zullen zijn. Alleen over de precieze rol van Adam en Eva/Hawwa in dit geheel zullen de meningen ongetwijfeld weer verdeeld zijn.    

 

Leest en gij zult lezen wat u wilt lezen

Nee, helaas heb ik weinig vertrouwen in de komst van een oplossing voor het eeuwigdurende conflict tussen de Joden en Palestijnen. En dit heeft vooral  te maken met een variant op een uitspraak die Albert Einstein ooit deed: “Twee dingen zijn oneindig: het universum en menselijke domheid. Maar van het universum weet ik het nog niet helemaal zeker.”
Waarbij ik aan de oneindigheid van de menselijke domheid dan nog zou willen toevoegen: “… en het onvermogen van de mens tot: het geven van zelfkritiek en het in het algemeen belang opzij zetten van het ego, (negatieve) emoties, koppigheid en wraakgevoelens.”
Wraakgevoelens die ik kijkend naar bepaalde passages uit het Oude Testament van de Bijbel en uit de Koran overigens best kan plaatsen. Want dat is en blijft het prachtige aan al die heilige boeken: zoekt (leest) en gij zult vinden (lezen) wat u wilt vinden (lezen).

 

Lang leve de vrije interpretatie!
 
“En wanneer iemand zijn volksgenoot lichamelijk letsel toebrengt, dan zal hem evenzo gedaan worden als hij gedaan heeft: breuk voor breuk, oog voor oog, tand voor tand; hetzelfde letsel, dat hij een mens heeft toegebracht, zal hem toegebracht worden.” (Bijbel, Leviticus 24: 19-20)
“Wij hebben hun daarin voorgeschreven: leven om leven, oog om oog, neus om neus, oor om oor en tand om tand; ook voor verwondingen is er vergelding.” (Koran, Soera 5 Al-Ma-idah - De Tafel, 5:45)

Leven in een wereld met zoveel (gelovige) mensen - of om in de woorden van Hans Teeuwen te praten: sukkels (zie column 121) -  die keer op keer op keer op keer, wraak na wraak na wraak na wraak het simpele analytische vermogen missen om te komen tot de toch zo voor de hand liggende conclusie dat dit toch echt leidt helemaal tot niks (behalve tot nóg meer doden en ellende); mijn God, dat valt niet mee. Of moet ik ze maar vergeven, omdat ze niet weten wat ze doen?

  

Tonko

Wil je reageren op deze column? Ik hoor graag jouw mening!
Klik onderaan dit blog op "(Geen) opmerkingen" en plaats je reactie.