vrijdag 2 november 2012

43. Alleen goede wezens willen iets scheppen (Is God goed? 2/3)

Privé - Goed/Kwaad - Religie en geloof - Dictators - Filosofie



Harmonieuze kosmos

Ik zal niet ingaan op alle aangedragen argumenten van mijn filosofievriend waarom God goed is. Dan wordt het verhaal nóg langer, maar gelukkig liggen een aantal argumenten behoorlijk in elkaars verlengde.
Het eerst argument wat hij noemt, is dat God als eerste oorzaak een harmonieuze kosmos heeft geschapen en dat dat niet door een kwaad iemand gedaan kan zijn. Want zo stelt hij: “Kwaadaardigheid is slechts in staat tot destructie, tot chaos, en niet tot creatie. Alleen een goed wezen zal iets willen scheppen, een natuurlijke zijnsharmonie willen creëren.” Hier wil ik graag op reageren.
Het eerste wat mij opvalt aan deze zinnen is dat de subjectiviteit er vanaf druipt. Ze zitten vol met aannames, waardeoordelen en meningen: dat God als eerste oorzaak een harmonieuze kosmos zou hebben geschapen, dat dat niet door een kwaad iemand zou kunnen zijn gedaan, dat kwaadaardigheid slechts in staat zou zijn tot destructie en niet tot creatie en dat alleen een goed wezen iets zou willen scheppen en al doende een natuurlijke zijnsharmonie zou willen creëren.
Niks hiervan is onderbouwd, laat staan dat het (wetenschappelijke) feiten zijn. En buiten dat: wat is precies een "harmonieuze kosmos"? Een kosmos dat moreel goed is of een kosmos waarin er juist een evenwicht zit tussen goed en kwaad en tussen orde en chaos (Yin en Yang-achtig zeg maar) of is het een kosmos waarin overal dezelfde natuurkundige wetten goed en harmonieus (samen) werken of een kosmos waarin alles op een spiritueel niveau met elkaar verbonden is et cetera?
Als je het woord "harmonieus" opzoekt, merk je snel dat er meerdere betekenissen zijn die ook nog voor interpretatie vatbaar zijn. Neem bijvoorbeeld deze betekenis van "harmonieus"/harmonie": in goede verstandhouding leven, zonder conflicten. Welnu als ik met dit oog naar onze wereld en de mensen en dieren kijk, kan ik in elk geval constateren dat wij niet op een harmonieuze aarde leven. Waaruit ik dan weer de conclusie kan trekken dat als er al een Schepper zou zijn en deze zou alleen maar goed zijn, Zijn schepping om de een of andere vreemde reden niet geleid heeft tot een uitsluitend goede wereld. Wellicht dat de rest van de kosmos dan nog wél harmonieus is? Maar als dat waar zou zijn, dan zal dat alleen maar zo zijn omdat er verder geen leven in de kosmos is, vermoed ik. Wat ik me overigens niet kan voorstellen, want dat zou wel een heleboel “waste of space” zijn. Maar dat daar waar leven ontstaat er waarschijnlijk ook conflicten zullen zijn, lijkt mij geen gewaagde voorspelling. En dus zie ik even niet in waarom onze kosmos met onze aarde en mensen en dieren niet door een kwaadaardig wezen zou kunnen zijn geschapen. 

Kwade genieën

Dat kwaadaardigheid niet in staat zou zijn tot creatie en dat alleen goede wezens iets zullen willen scheppen, vind ik ook zo'n eigenaardige uitspraak. Hoezo niet? Wie zegt dat? Ik vind dit maar discriminerend. Waarom zouden kwade wezens niet net zo goed iets willen en kunnen scheppen om hun ambities te verwezenlijken?
Kijkend naar onze wereld en haar geschiedenis zullen diverse zichzelf als kwade genieën beschouwende dictatoren daar ook wel een andere mening over hebben, vermoed ik. Velen van hen creëerden om te beginnen toch aardig succesvolle wereldrijken: Djenghis Khan, Mao Zedong, Jozef Stalin etc. Waarbij ze ook nog de nodige verbeteringen realiseerden op het gebied van bijvoorbeeld de economie (werkgelegenheid!), het onderwijs en de volkshuisvesting. Om nog maar niet te spreken van alle stabiliteit, rust en orde die ze daarbij en passant tot stand brachten.
Twijfelachtig? In Mongolië, China en Rusland beschouwen vele burgers genoemde dictators tot op de dag van vandaag als grote helden. Die een voor een meer harmonie creëerden dan alle, soms "democratische", opvolgers bij elkaar. Wie hierbij overigens denkt dat ik het opneem voor dit soort dictators kent mij niet. Ieder zijn eigen smaak, maar ik ben persoonlijk niet zo'n liefhebber van massamoordenaars...
En als we het erover eens zijn dat iemand zichzelf tot de grote groep "kwaadaardige wezens" mag rekenen als hij op weg naar de top over honderdduizenden lijken is gegaan, dan ken ik er nog wel eentje. De grootste “creator” van allemaal: het (échte) genie Napoleon Bonaparte! Want je kunt veel van deze machtswellusteling zeggen, maar voor een kleine man (wat overigens een fabel is: Napoleon had een hele gemiddelde lengte) heeft hij grote daden én creaties verricht: veel, tot op de dag van vandaag nog actuele, burgerlijke wetgeving (de Code Napoléon), invoering van de burgerlijke stand, verbetering van onderwijs en gezondheidszorg, uitbreiding van de infrastructuur etc.
Andere kwaadaardige dictators creëerden weer schilderijtjes. Die echter helaas niet veel werden verkocht, waardoor de ambitie om kunstschilder te worden moest worden verlegd naar een ander eervol beroep: die van wereldveroveraar. Sehr schade, aangezien die verrassende carrière-switch tientallen miljoenen mensen het leven zou gaan kosten. Inclusief zijn eigen overigens.
Kortom, in mijn ogen is óók het kwaad wel degelijk in staat tot creaties. Of hij (of zij, al lopen mannen historisch ver voor op vrouwen als het gaat om kwaadaardige "prestaties") die vervolgens inzet voor het goede of kwade is echter aan hem/haar (zie ook in mijn conclusies in deel 3). Maar als kwaadaardige personen niet hadden kunnen creëren dan had de wereld van vandaag er naar mijn mening heel anders uitgezien. Denk daarbij alleen al aan alle menselijke "creaties" als bijvoorbeeld wapens (inclusief 
chemische, biologische wapens, massavernietigingswapens), martelwerktuigen, medische experimenten op mensen, politieke systemen (zoals totalitaire regimes) die massale onderdrukking, moord en genocides mogelijk maken, racistische systemen als de slavernij, cyberwapens enz. 
En als je hier tegenover wilt zetten dat de conclusie dat kwaad door hele gewone mensen kan worden gecreëerd nog niet inhoudt dat dit ook geldt voor God als opperwezen en eerste oorzaak, dan ben ik heel benieuwd waar die redenering dan precies op gebaseerd is. "God zei: 'Laten wij mensen maken als ons beeld, ons evenbeeld' (...) Zo schiep God de mens als zijn beeld, als het beeld van God schiep hij hem; mannelijk en vrouwelijk schiep hij hen.'" (Genesis 1:26-27). Als dat klopt en ik kijk naar de mens met al zijn goede en slechte kanten dan verwacht ik dat God ook zowel goed als kwaad in zich heeft. Toch?

Meteen hierna volgt deel 3 (column 44 slot) en zie ook deel 1 (column 42).


Tonko


Wil je reageren op deze column? Ik hoor graag jouw mening!
Klik onderaan dit blog op "(Geen) opmerkingen" en plaats je reactie.


Foto: Tonko

Geen opmerkingen:

Een reactie posten