275. Verveling als rode draad in mijn leven (1/2)

Privé - Werk - Burn-out/Bore-out

Na een pauze van bijna vier maanden pik ik de draad van het schrijven van columns weer op. Mijn gemiddelde van vier of soms vijf columns per maand van de afgelopen jaren zal ik echter niet meer gaan halen. Voorlopig zal ik gaan streven naar een gemiddeld aantal van twee columns per maand. Het is een combinatie van een aantal factoren waarom ik de afgelopen maanden een pauze heb ingelast, maar ik denk dat menig creatief persoon de behoefte hieraan herkent. Al is het alleen maar om jezelf de tijd te gunnen voor het krijgen van nieuwe inspiratie. Het onderwerp van deze column sluit overigens goed aan op mijn behoefte aan het inlassen van een pauze.

Extreme verveling

Ik las laatst op internet iets over het krijgen van een bore-out in plaats van de veel bekendere term burn-out. Beide verschijnselen zijn vooral werk-gerelateerd, al hoeft dat niet. Ook privé kun je last krijgen van een bore-out (bijvoorbeeld bij werkeloosheid) of burn-out (bij bijvoorbeeld de opvoeding van je kinderen). 
Bij een burn-out is iemand vaak overwerkt en overbelast. Door teveel werk, teveel druk, teveel verantwoordelijkheid etc. Wie de term bore-out nog niet kent, kan zich kijkend naar de Engelse termen "bore" en "boring" (vervelen, saai) er nog wel een voorstelling van maken waar het hier om gaat. Iemand met een bore-out ervaart op het werk extreme verveling en een groot gebrek aan uitdaging met als risico het oplopen van dezelfde soort verschijnselen als bij een burn-out: gevoelens van fysieke en mentale uitputting, frustratie, irritatie, sleur, lusteloosheid, vermoeidheid, somberheid, depressiviteit, verlies van motivatie etc.

Als we kijken naar de grootste verschillen tussen een burn-out en een bore-out kunnen we deze aldus samenvatten: iemand met een burn-out zegt "Ik kan niet meer", terwijl iemand met een bore-out zegt "Ik wil niet meer". Wanneer je een burn-out hebt, wil je vaak nog wel maar heb je de energie gewoon niet meer. En wanneer je een bore-out hebt, heb je de energie nog wel maar wil je gewoon niet meer. 

De verschillen tussen persoonlijkheden die gevoelig zijn voor een burn-out of voor een bore-out zijn ook heel boeiend. Mensen met een gevoeligheid voor burn-outs zijn vaak gedreven, ambitieuze, perfectionistische, plichtsgetrouwe, zorgzame mensen die behoefte hebben aan controle. Zij kunnen door hun drive vrij gemakkelijk over hun eigen grenzen heengaan. Totdat het helemaal misgaat dus: de burn-out! Mensen met een gevoeligheid voor een bore-out daarentegen zijn meer autonoom, introvert, observerend, creatief of intellectueel, nieuwsgierig, idealistisch en gevoelig voor zingeving. Zij kunnen zich leeg en apathisch voelen als ze geen mentale uitdaging meer ervaren.

De kans dat iemand met/richting een burn-out zijn/haar werk leuk vindt, is zeer reëel. Wat mede verklaart waarom hij/zij steeds harder is gaan werken met alle stress en overbelasting tot gevolg. Voor iemand met een bore-out geldt een heel ander verhaal. Die vindt zijn werk juist helemaal niet leuk omdat hij/zij zich verveelt. Ondanks dat hier dus eerder sprake is van onderbelasting dan overbelasting (zoals bij iemand met/richting een burn-out) zal ook deze variant uiteindelijk leiden tot veel spanning en stress. Het zal dan ook niet verbazen dat daar waar iemand met een (aankomende) burn-out de neiging heeft om ook in zijn vrije tijd nog veel uren aan zijn werk te besteden, iemand met een bore-out in zijn vrije tijd juist helemaal niets met zijn werk te maken wil hebben.

 

Chronische bore-out

Zonder me ooit te hebben verdiept in de term, besef ik maar al te goed dat ik in mijn werk al decennia lijd aan een soort van chronische bore-out. Wie mijn columns een beetje heeft gevolgd, kan zich daar wel wat bij voorstellen (lees bijvoorbeeld de columns onder het label Privé Tonko Achtluik).

Heel kort samengevat komt het erop neer dat ik in mijn leven, en zeker op het gebied van opleiding en werk, verkeerde keuzes heb gemaakt die achteraf gezien vooral bleken te zijn voortgekomen uit een enorm gebrek aan zelfkennis. Hierdoor belandde ik in banen die totaal niet bij mij pasten. Noch op het gebied van de branche waarin ik terechtkwam, noch op het niveau waarop deze baan zich afspeelde.

Zo heb ik jarenlang gewerkt in de volkshuisvesting, terwijl ik helemaal niets heb met het onderwerp woningen en het hele proces rondom woningverhuur etc. En op het niveau waarop ik werkte, draaide het vaak om (veelal administratieve) details waar ik met mijn chaotische inslag gewoon niet goed in ben. Pas toen ik veel later, zo rond mijn veertigste, met dank aan mijn kinderen échte zelfkennis begon te krijgen (zie Privé Tonko Achtluik), kwam ik er stap voor stap achter dat mijn kracht juist meer zit in zaken als: creatief denken, analyseren en het snel zien van de grote lijnen etc. Alleen op voorwaarde dat het onderwerp mij écht interesseert, kan ik ook goed zijn in details.

 

Herhaling van zetten

Afgezien nog van de verkeerde keuzes in mijn leven die er vaak aan vooraf gingen, is verveling sowieso een rode draad in mijn arbeidsleven.

Inmiddels begrijp ik wel wat hierachter zit. Ik heb de vervelende neiging om over alles en nog wat door te denken en te blijven hangen in het helemaal (soms dood) analyseren over het hoe en waarom en het nut etc. Als je op deze manier tegen banen aankijkt - voor het gemak beperk ik me in deze column over de term “bore-out” maar tot het werk al kun je dit net zo goed doortrekken richting het leven in het algemeen - wordt alles natuurlijk vrij snel saai en nutteloos.
Laten we wel wezen, alle banen zijn in meer of mindere mate een herhaling van zetten. Je hebt bepaalde kwaliteiten en vaardigheden en die oefen je uit op je werkdag en de volgende werkdag herhaal je dat proces in grote lijnen.

Dat dit geldt voor slecht betaalde banen op lagere niveaus, waarbij die herhalingen er vaak wel erg dik bovenop liggen omdat de monotone handelingen elke dag praktisch hetzelfde zijn, klinkt vrij logisch. Maar in feite geldt dit natuurlijk ook voor goed betaalde banen op hogere niveaus, ook al is het werk daar vaak een stuk gecompliceerder en komen er gemiddeld minder monotone handelingen voor.

Neem bijvoorbeeld een huisarts. Als je die een dag zou volgen, zie je waarschijnlijk heel veel verschillende mensen met heel veel verschillende klachten. Maar het wordt een heel ander verhaal als je diezelfde huisarts een jaar zou volgen, want dan worden de patronen zichtbaar. Dan kun je praktisch elke patiënt in een bepaalde categorie indelen en weet je precies hoe je als huisarts moet handelen, wat je moet zeggen en wat je moet voorschrijven etc. Boring!
In feite draait het er allemaal om hoe je als persoon bent (nature/nurture!) en hoe je het leven om je heen interpreteert. Je hebt nu eenmaal mensen met banen die je met de beste wil van de wereld nog niet kunt classificeren als gevarieerd werk en toch kunnen diezelfde mensen de mening zijn toegedaan dat ze heel afwisselend en gevarieerd werk verrichten (zie column 139). Uiteindelijk zit het allemaal tussen de oren.

Tja, last hebben van verveling als rode draad in mijn leven zegt een hoop over mij, over wie ik ben als persoon. Dit verklaart ook waarom ik nooit in een burn-out zal belanden en bepaalde vrienden/-innen van me weer nooit een bore-out zullen krijgen. Waarbij uiteraard weer geldt dat alle voordelen nadelen hebben en andersom...

Voor deel 2 klik hier. 

 

Tonko

Wil je reageren op deze column? Ik hoor graag jouw mening!
Klik onderaan dit blog op "(Geen) opmerkingen" en plaats je reactie.